TRUNG TÂM NHẬT NGỮ SANKO VIỆT NAM
Lầu 3, Tòa Nhà Phụ Nữ, số 20, Nguyễn Đăng Giai, P.Thảo Điền, Q.2, TP.HCM

Quỷ vương Oda Nobunaga

22/05/2018

Oda Nobunaga【信長織田】là một trong những nhân vật lịch sử nổi tiếng nhất Nhật Bản, bên cạnh cách cai trị có phần tàn nhẫn, ông cũng là người có nhiều công lao vĩ đại. Oda Nobunaga (1534-1582) là 1 trong những nhân vật tài giỏi bậc nhất, ông chính là người đặt nền móng cho công cuộc thống nhất Nhật Bản thời chiến quốc, chấm dứt thời kỳ chiến tranh loạn lạc trên khắp đất nước. Hãy cùng Nhật ngữ SANKO tìm hiểu thêm về vị lãnh chúa lỗi lạc này nhé!


 
Thời niên thiếu

Nobunaga Là con trai thứ 2 nhưng là người thừa kế hợp pháp của (do anh trai ông là con của vợ lẽ) của Oda Nobuhide【織田 信秀】. Cha ông là 1 lãnh chúa (hay còn gọi là daimyou「大名」) nhỏ có trách nhiệm cai quản 1 vùng đất tại tỉnh Owari cho các daimyo lớn mà cụ thể trong trường hợp này là bầy tôi cho dòng họ Shiba.

Tuy sinh ra trong gia đình có điều kiện cũng như môi trường của các samurai nhưng Nobunaga lại không được lòng cha mẹ cũng như những người xung quanh do tính tình ham chơi, lêu lổng, không thích tuân theo quy củ, lễ giáo. Thêm đó, ông lại có nhiều hành động kỳ quặc nên thời niên thiếu Nobunaga được gọi là "Tên khùng xứ Owari".

Năm 17 tuổi, cha ông bất ngờ qua đời, dù là con trưởng (con đầu của vợ cả) nhưng tương lai của Oda lại khá bấp bênh. Lý do là bởi sự khác người cũng nhưng tính tình không thích lễ giáo của bản thân cùng với việc em trai ruột là Oda Nobuyuki「織田 信行」
được cha yêu mến hơn, cho ở cùng trong thành Suemori được chọn làm người thừa kế.

Chính điều này làm nội bộ gia tộc Oda bị chia rẽ, một bên đi theo Nobunaga còn 1 bên đi theo người em trai là Nobuyuki. Tuy nhiên, cũng do tính tình của mình mà bên phe của Nobunaga ít hơn hẳn đối phương. Nhưng điểm khác biệt của Nobunaga chính là việc ông không ngần ngại bỏ tiền ra thuê đội quân lính đánh thuê có kinh nghiệm cũng như được chỉ huy nghiêm khắc hơn là việc câu nệ sử dụng đội quân xuất thân từ nông dân của dòng họ. Trọng dụng người tài dựa trên năng lực chiến đấu, chiến thuật chứ không phải do máu mủ. Đến năm 1559, sau nhiều tranh chấp, cuối cùng Oda Nobunaga đã thống nhất được Owari, bắt đầu những tính toán mới mưu tính ra bên ngoài. 

Số phận Nobuyuki khá đáng buồn, sau nhiều thất bại, được anh trai tha chết nhưng vẫn cố mưu phản, ông bị Nobunaga tương kế tựu kế, giả bệnh dụ tới rồi giết chết.

 

 
Một đời chinh chiến

Tuy thích bay nhảy từ nhỏ, nhưng kể từ khi cha qua đời, nắm trong tay binh quyền, Oda thay đổi hẳn, những mưu lược, kế sách của ông nhanh chóng giúp ông thống nhất tỉnh Owari khi mới chỉ 25 tuổi.

Trận đánh đỉnh cao đánh dấu sự trưởng thành của Oda chính là Okezahama vào năm 1560 khi ông nắm trong tay chỉ 2 ngàn quân mà dám đối đầu với lực lượng đông gấp nhiều lần (25.000 quân) của Imagawa Yoshimoto「今川義元」
. Nhiều cựu thần từ thời thân phụ Nobuhide còn khuyên Oda nên đầu hàng vì không thể chiến thắng nổi khi sự chênh lệch về quân số lớn đến như vậy. Thế nhưng thiên tài quân sự Nobunaga bằng sự tinh tế và óc quan sát vẫn đem lại 1 chiến thắng lịch sử cho dòng họ nhà Oda. Cụ thể, do nắm được tình hình thời tiết và lợi dụng kẻ thù lơ là ăn mừng trong men rượu, Nobunaga đã chờ đến khi mưa giông nổi lên, đích thân dẫn quân đánh trực diện vào trung quân của kẻ thù, chặt đầu tướng Imagawa Yoshimoto, khiến đại quân của địch hoang mang mà bỏ chạy toán loạn.

Trận đánh này đã đưa tên tuổi của Oda Nobunaga lên 1 tầm cao mới, trở thành 1 thế lực đáng sợ trỗi dậy lúc bấy giờ. Đó cũng là 1 trong 2 trận đánh úp duy nhất trong cuộc đời cầm quân của vị tướng tài giỏi này. Sau trận Okehazama, Oda tiếp tục tăng cương lực lượng, mở rộng địa bàn sang các khu vực xung quanh, không những thế, ông còn vui vẻ tiếp nhận các nét mới trong tư tưởng văn hóa phương Tây. Đặc biệt, có 1 chi tiết thể hiện nhãn quan hơn người của vị tướng này. 

Sau nhiều trận đánh cũng như sau khi tiếp xúc với nhiều người nước ngoài, ông cảm thấy súng cầm tay rất có thể sẽ dần thay thế đao kiếm để trở thành vũ khí sát thương chính trong các cuộc chiến nên đã cho đầu tư số lượng lớn để chuẩn bị cho các trận chiến quan trọng sau này.

Bên cạnh những chiến công hiển hách, Nobunaga cũng khiến rất nhiều người bất ngờ, căm giận hành động của mình. Năm đó, khi liên minh cùng Tokugawa Ieyasu để đánh nhau với liên quân Asakura Yoshikage và em rể là Azai Nagamasa, Oda đã ra mở 1 cuộc tấn công vào ngôi chùa Enryaku-ji (tỉnh Shiga), giết hại toàn bộ 4000 người, bao gồm cả các nhà sư, phụ nữ và trẻ em chỉ vì họ dám bao che, ủng hộ cho nhà Asakura. Dần dần, sự lớn mạnh của quân đội Nobunaga cùng tính tình có phần tàn bạo đã khiến ông trở thành cái gai trong mắt nhiều người. Nhiều phe phái đã liên minh lại hòng tiêu diệt Oda, trong đó có cả Đại tướng quân Ashikaga Yoshiaki của Mạc phủ Muromachi. 

Thế nhưng bằng tài năng và óc quân sự nhanh nhạy của mình, Nobunaga vẫn vượt qua được hết, thậm chí, năm 1573, chính ông là người chấm dứt sự trị vì của Mạc phủ Muromachi. Tuy nhiên, trong quá trình này Nobunaga cũng từng tấn công phái Ikko đối địch và ra lệnh cho người nổi lửa thiêu chết 2 vạn tín đồ của phái này.
 
 
Chiến thuật mới là “chơi xấu”
Nobunaga thuê toàn hạng lính yếu hèn như vậy cho nên thua trận luôn. Ðến nỗi các gia thần đã phải phàn nàn rằng “Sao tiểu chủ lại làm việc khờ dại như vậy? Sao không để bọn tôi đem quân nông dân từ lãnh địa ra đánh trận thay cho?” Cái lý do lớn nhất Nobunaga bị gọi là “thằng đại ngu,” là như vậy. Thế nhưng Nobunaga tin tưởng rằng quân đội yếu nhất Nhật Bản của ông lại có thể chinh phục thiên hạ được. Bởi vì mỗi trận đánh thì họ yếu thật, song họ đánh lúc nào cũng được và đánh mãi cũng được. Lính nông dân mạnh thật. Nhưng lúc mùa màng họ phải về quê gặt hái, cầy cấy. Nếu cả hai bên địch ra đều là lính nông dân cả, thì đến lúc mùa màng hai bên tự nhiên phải ngưng chiến. Thế nhưng, lính do Nobunaga bỏ tiền nuôi, thì không gặt cũng không cấy lúa. Nhằm lúc bên địch chỉ còn vài chục người giữ ải thôi, thì với một ngàn, hai ngàn quân bao vây, thế nào ông cũng thắng dù là với quân đội yếu hèn.

Như thế, ông chiếm được một, hai, ba quan ải hay thành trì, thì vừa đúng lúc việc canh tác xong, lính nông dân trở lại chiến trường. Nobunaga lại thua, bỏ chạy. Một số tử trận có, bỏ trốn có, nên quân số giảm đi. Nhưng, đem tiền ra mua chuộc thì bọn người du thủ du thực, khất thực lại tụ tập tới và quân số lại tăng ngay.

Thế nhưng, phía lính nông dân thì không như vậy được. Họ còn phải nuôi cả gia đình sống sót của người đã tử trận nữa. Thậm chí, nếu ngay trong lúc mùa màng mà cũng bị động viên nữa, thì nông dân chịu không nổi. Do đó, họ nghĩ rằng thà chịu cho Nogunaga cai trị còn hơn. Thế rồi, họ chịu bị “thuyết hòa” và dần dần chịu thần phục Nobunaga.

Nobunaga dùng tiền thuê lính nên dù bộ đội yếu hèn cũng có thể đánh dẳng dai, đánh mãi không chán. Kẻ địch của Nobunaga đều chịu thua vì sự dẳng dai này. Chẳng hạn, Asai Nagamasa là một võ tướng giỏi, thành Kotani của ông được coi như vững không thể hạ được. Quân mạnh và đoàn kết chặt chẽ. Ông nghĩ rằng chỉ cần cố thủ trong thành là sẽ thắng, hay ít nhất cũng không thua. Ông cho rằng phe tấn công sẽ phải lui trước khi mùa gặt tới và ông đã chỉ chuẩn bị lương thực dựa vào ý nghĩ đó mà thôi. Thế nhưng binh của Nobunaga là binh lãnh lương nên họ không triệt thoái. Họ xây thành phụ bên cạnh thành Kotani để canh chừng, bao vây lương thực. Ðó là chiến thuật của Nobunaga. Asai Nagamasa vì không thấy Nobunaga chịu đường đường đối chọi với quân mình mà chỉ dằng dai bao vây lương thực, đã gọi Nobunaga là “đồ hèn,” rồi chết.

Nói chung, những chiến lược chiến thuật gia giỏi đều thoạt đầu là đồ hèn cả. Bởi vì họ đã phá vỡ cái thường thức từ trước, nên bị gọi là đồ hèn. Trong trận Gempei, họ Minamoto đã thắng trận hải chiến là nhờ Minamoto Yoshitsune「源 義経」bắn chết người lái thuyền. Cho đến thời ấy, phàm đánh thuyền, người ta chỉ bắn chết võ sĩ samurai tức là thành viên chiến đấu, chứ cả hai bên đều tránh không bắn chết lái thuyền vì đó không phải là thành viên chiến đấu. Bởi nếu làm như vậy, sau này ngư dân lái thuyền sẽ không chịu đầu quân nữa, và thủy quân sẽ không thành được.

Yoshitsune vốn là người miền Ðông, không nghĩ xa tới tương lai thủy quân, nên đã phá lệ cũ, nhằm bắn người lái thuyền trước nhất. Người lái thuyền không mặc giáp trụ, nên bị trúng tên thì bị thương nặng không lái thuyền được nữa. Vì vậy, họ sợ bỏ chạy hết, khiến đoàn thuyền của Heike không xoay xở được. Các tướng Heike đã thốt lên “Yoshitsune là đồ hèn!” mà chết đi.

Về chiến lược, hay trên mặt kinh doanh cũng thế, người đầu tiên nghĩ ra phương pháp mới đều là phá bỏ cái cũ, cái thường thức đi. Như vậy, cũng có thể coi đó là hèn, hay ít lắm cũng là chơi xấu. Tuy nhiên, chính ở đó mới có tính sáng tạo. Nobunaga là người giầu tính sáng tạo, tuyệt đối tin tưởng vào con mắt tiên kiến của mình. Ông không hề sờn chí vì một hay hai lần thất bại. Ngược lại, ông dẳng dai đối phó làm cho địch thủ phải ngán. Ngay từ đầu, ông đã tiên liệu sự thất bại và lời chê bai của người đời vậy.

 

 
Viễn tượng về một vương quyền tuyệt đối đầu tiên trong lịch sử thế giới
Cái đáng sợ của Nobunaga là ông không để ý tới cái lợi trước mắt, mà kiên trì theo đuổi niềm tin của mình. Khi phong đất cho gia thần, ông cũng không cho họ quyền tự trị. Chẳng hạn, khi phong đất Etsuzen cho Shibata Katsuie, ông bảo phải phục tùng mệnh lệnh của ông, cấm không cho nằm ngủ duỗi chân về phía ông.

Không những thế, Nobunaga hình như đã có chủ ý trong việc phân công các gia thần của mình vào công tác trấn giữ các địa phương. Chẳng hạn, ông phong cho Hideyoshi làm Hashiba Etsuzen no Kami (thái thú châu Etsuzen, nay là phía bắc đảo Kyushu), Akechi Mitsuhide làm Koreto Hyuga no Kami (thái thú châu Hyuga, nay là tỉnh Miyazaki, phía nam đảo Kyushu). Lại nữa, Niwa Nagahide được ông phong cho họ Koreto và cho trấn giữ miền tây. Ðại để, ông để cho ba thủ hạ thân tín này cai quản đảo Kyushu. Một mặt, ông để cho Shibata Katsuie trấn giữ hai châu Dewa và Etsugo, Takigawa Kazumasu thì cho giữ châu Kita-Kanto, rồi Tokugawa Yeyasu thì hình như định giao cho giữ châu Mutsu rộng 1 triệu 600 ngàn hộc. Nghĩa là ông đã phân công cho bọn Tokugawa trấn giữ toàn quốc, và định thâu tóm quyền quản lý trực tiếp về trung ương. Ông đã có ý định rõ rệt như vậy.

Ðồng thời, Nobunaga tuy xuất thân từ vùng Owari, nhưng đã đóng đô ở thành Gifu, rồi lại đổi sang ở thành Azuchi, và nếu còn sống, hẳn ông đã đổi sang ở thành Ozaka. Các võ tướng lãnh chúa thời chiến quốc thường bám chặt lấy nơi quê quán. Chẳng hạn, Takeda Shingen cố thủ Kaitsutsujigasaki, Uesugi Kenshin không rời khỏi Kasugayama. Trong khi đó, Nobunaga lần lần đổi sang ở nơi tiện lợi hơn. Bởi vì ông coi việc thực hiện một vương chế tuyệt đối trên toàn quốc Nhật Bản là mục tiêu của mình, nên không câu nệ tính địa phương của nơi đóng bản doanh.

Thời ấy, vua Tây Ban Nha Felippe II và nữ hoàng Anh quốc Elizabeth I cũng đang xây dựng vương chế tuyệt đối nhưng không có tính cách triệt để như thể chế Nobunaga định lập ra. Phải chờ đến khoảng một trăm năm sau một vương chế như vậy mới thành hình dưới thời vua Pháp Louis XIV. Nếu Nobunaga thực hiện xong việc “rải võ ra khắp thiên hạ,” thì ở Nhật Bản đã xuất hiện một nhà nước quân chủ chuyên chế tuyệt đối đầu tiên trên thế giới vậy.

Những người như thế nào đã sống trên thế giới thời đó? Thế giới lúc đó đã có nhiều người đáng chú ý. Nga hoàng Ivan IV, người đã cải cách nước Nga, sinh trước Nobunaga bốn năm và mất sau Nobunaga hai năm. Vua Felippe II, người đã lập ra hạm đi vô địch của Tây Ban Nha, thì sinh trước Nobunaga bảy năm và sống thêm 16 năm nữa sau khi Nobunaga đã mất. Nữ hoàng Anh Elizabeth I hơn Nobunaga một tuổi song sau này mới hoạt động mạnh. Họ  đều là người cùng thời với Nobunaga. Có thể nói Nobunaga đã có ý thức thống nhất Nhật Bản sớm sủa không thua kém gì các bậc đế vương châu Âu vậy.

Bởi thế, nếu Nobunaga sống thêm 10 năm nữa, thì Nhật Bản hẳn đã trở thành một nước có nền quân chủ chuyên chế tuyệt đối, đã có chính sách trọng thương[13] và như vậy đã phát triển kinh tế, kỹ thuật. Thế nhưng sau khi Nobunaga mất đi, thì Nhật Bản có thể đã bị ngoại bang xâm lược.

Ðối lại, Tokugawa Yeyasu đã áp dụng chính sách bế môn tỏa cảng, giữ cho Nhật Bản khỏi bị ngoại xâm. Song, ông đã làm cho Nhật Bản trở thành một nước không có gì hấp dẫn cả. Nếu Oda Nobunaga sống, thì chắc chắn ông đã làm Nhật Bản thành một nước sinh động hơn, náo nhiệt hơn. Lịch sử Nhật Bản hẳn đã đổi khác đi nhiều. Với ý nghĩa này, Nobunaga còn có thể coi là một phần “lịch sử Nhật Bản đã bị phủ nhận”.

Tuy nhiên, Nobunaga là người đầu tiên tỏ rõ ý chí thống nhất và lập ra một chính thể tập quyền trung ương ở Nhật Bản, sau khi nước này đã bị phân hóa kể từ thời trung cổ. Ðồng thời, ông đã để lại “thần thoại” chứng minh rằng nước Nhật có thể cải cách được. Vì vậy, mặc dù đường lối “rải võ ra khắp thiên hạ,” của ông đã chỉ mới hoàn thành nửa chừng, song những gì ông để lại cho Nhật Bản quả là lớn lao.

 

 
Chính những hành động tàn nhẫn đó khiến cho nhiều người gọi Oda Nobunaga là Quỷ Vương và trong văn hóa cũng như nhiều tác phẩm văn học, điện ảnh sau này, người ta thường xây dựng hình ảnh ông như 1 con quỷ khát máu. Tuy nhiên cũng không thể phủ nhận được tài năng và công lao của ông ta đối với đất nước Nhật Bản.
Ad:LH
※​-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------※​​
(≧∇≦)O      Share mạnh bài viết cho bạn bè của mình cùng biết nào !!!      O(≧∇≦)
※​-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------※
📚 Trường Nhật ngữ SANKO Việt Nam

🏠 Lầu 3, Tòa nhà Phụ nữ, số 20, Nguyễn Đăng Giai, P. Thảo Điền, Quận 2, TPHCM
📞 Hotline: 0903 308 962
📩 Email: sanko@sgi-edu.com
🌐 Website: nhatngusanko.com

👉 Bạn có thể để lại "Họ Tên, SĐT, nội dung cần tư vấn", bên trường sẽ liên hệ với bạn để giải đáp thắc mắc cho bạn trong thời gian sớm nhất.

Các tin bài khác